Welke energieslurpers heb jij?
Welke apparaten in huis gebruiken de meeste stroom, ook als je ze niet gebruikt? En wat kun je eraan doen?

Duurzamer leven is: zuiniger omgaan met wat de aarde ons geeft. Zo is er ook later genoeg schone lucht, water, voedsel en grondstoffen. Voor jou, voor je kinderen en voor mensen ergens anders op de wereld. Dat klinkt groot. Maar het gaat over gewone dingen: in huis, aan je woning, onderweg, bij het eten, met je spullen, met je geld en in je tuin en buurt. We zoeken uit welke dagelijkse keuzes echt verschil maken. Zodat jij met alle vertrouwen kiest.
Zo begin je
Drie dingen die we voor je uitzochten:
Welke apparaten in huis gebruiken de meeste stroom, ook als je ze niet gebruikt? En wat kun je eraan doen?

Een lage prijs in de winkel, een hoge prijs voor het milieu. Waar zit jouw winst: bij het kopen, het wassen of het weggeven?

De saldering stopt, de waarde van je zonnepanelen blijft. Zo haal je meer uit je eigen zonnestroom.

In wat je thuis doet, hoe je woont en hoe je onderweg bent. In wat je eet en koopt, wat je met je geld doet en hoe je tuin eruitziet. Zeven domeinen, net zoveel als de dagen van de week. Want elke dag is een kans om duurzaam te kiezen. Per domein zochten wij uit welke keuzes het meeste verschil maken. Waar je ook begint, het telt mee.

Van de Nederlanders wil 80 procent een kapotte telefoon laten repareren in plaats van een nieuwe kopen. Toch denken we dat maar de helft dat wil. We onderschatten elkaar dus stelselmatig (Monitor Duurzaam Leven 2025).
Wij zijn Kenniscentrum Duurzaam Leven. Sinds 1998 zoeken we uit wat zinvol en haalbaar is, op basis van onze gevalideerde kennisbasis. Zo scheiden we de feiten van de fabels. En we zijn eerlijk over wat iets oplevert en wat het kost.
Dat altijd groene grasveld dat nu bruin kleurt. De bloemen in de tuin die zijn bezweken onder de hitte en droogte. De zomer van 2026 was de warmste sinds het begin van de metingen. Bijna zes op de tien Nederlanders hadden last van de hitte.
De aarde is een veilige plek om te leven, zolang haar natuurlijke systemen in balans blijven. Wetenschappers hebben negen grenzen vastgesteld waarbinnen dat zo blijft: de planetaire grenzen. Zie ze als vangrails. Door hoe we leven en consumeren, zijn we al over zeven van de negen heen.
1
Klimaatverandering
We stoten te veel broeikasgassen uit. Daardoor warmt de aarde op.
2
Biosfeerintegriteit
Veel soorten verdwijnen en ecosystemen functioneren niet meer goed. De natuur raakt uit balans.
3
Veranderd landgebruik
Voor landbouw en steden verdwijnen bossen en andere natuur. Dit draagt bij aan verlies van biodiversiteit en de rem op klimaatverandering neemt af.
4
Veranderingen in zoet water
De mens verstoort de waterkringloop. Omdat water veel ecologische systemen met elkaar verbindt, heeft dit grote gevolgen.
5
Biochemische stromen
Door veel gebruik van (kunst)mest komt er te veel stikstof en fosfor in de bodem en het water.
6
Oceaanverzuring
De zee neemt veel CO₂ op. Daardoor wordt het water te zuur voor groei en overleving van koraal en schelpdieren.
7
Nieuwe entiteiten
Door de mens aangepaste levensvormen en allerlei chemicaliën en plastic hopen zich op. Van de meeste weten we niet goed hoe schadelijk ze zijn.
Beantwoord een paar vragen over je huis, je eten en hoe je reist. Je ziet hoeveel uitstoot je hebt en welke stappen het meeste schelen.
Deze broek, die schoenen, dat jasje. Draag jij ook graag goede, mooie kleren? Wil je daar zo lang mogelijk van genieten? En probeer je tegelijkertijd het milieu te sparen? Volg dan de tips van Kenniscentrum Duurzaam Leven. Voor het kopen, gebruiken én wegdoen van kleren. Zo maak je een duurzame kledingkast voor jezelf. En dring je de milieu-impact van de kledingindustrie terug.

Delen is duurzaam. Wanneer je samendoet met spullen als een partytent, hogedrukspuit, babybadje of auto scheelt dat voor het milieu en in je portemonnee. Er hoeven namelijk minder spullen gemaakt te worden en er wordt minder weggegooid. Online platforms maken het makkelijker om elkaar te vinden voor delen, lenen, ruilen of huren.

Ga je klussen of plan je een grote verbouwing? Dan kun je op allerlei van punten rekening houden met het milieu. Vanaf het eerste idee voor je nieuwe keuken, opbouw of aanbouw tot en met het laatste likje verf op de muur. Kenniscentrum Duurzaam Leven helpt je met milieuvriendelijke keuzes en duurzame klustips.

Een bijzonder kastje, leuk jurkje of servies: tweedehands is vaak je beste keuze. Het is uniek, goedkoper en meestal beter voor het milieu. Met vintage of brocante haal je iets bijzonders in huis. En ook alledaagse dingen kun je prima tweedehands shoppen. Ga je klussen? Maak van iets ouds nog wat moois.
